گروه آموزش و پژوهش

سازمان حج و زیارت جمهوری اسلامی ایران

دوشنبه 30 مهر 1397
سخن روز

اللهم صل علی محمد(ص) و آل محمد (ص)                                           آموزش هزینه نیست ، بلکه سرمایه یک سازمان است

سلسله مقالات فن بیان و سخنوری

سلسله مقالات فن بیان و سخنوری

مقاله(1) چطور مهارت هاي گفتاري خود را ارتقاء دهيم؟

چطور مهارت‌هاي گفتاري‌مان را ارتقا دهيم؟

هنر گفتگو مانند هر هنر ديگري ترکيبي از ظرافت، باريک‌بيني و عملکردِ خلاقانه است. هنري که در ايجاد روابط شخصي و حرفه‌ايِ سالم، به ما کمک مي‌کند. وقتي حرف از گفتگو به ميان مي‌آيد، همه‌ي ما فرد يا افرادي را به خاطر مي‌آوريم که قِلق اين کار را خوب مي‌دانند. آنها مي‌توانند با هر کسي و درباره‌ي هر موضوعي به راحتي گفتگو کنند. درست است که اين‌گونه افراد به طور مادرزادي استعداد سخنوري دارند، اما خوشبختانه امکان پرورش و تسلط يافتن بر مهارت‌هاي گفتاري نيز وجود دارد. مقاله‌ي زير به بررسي نکات مؤثري مي‌پردازد که مي‌توانند به طور چشمگيري مهارت‌هاي گفتاري‌مان را ارتقا دهند.

تصور ما از گفتگو، يک تجربه‌ي سرگرم‌کننده است. گفتگو، شامل تعامل شخصيِ دو نفر يا بيشتر، درباره‌ي موضوعاتِ مورد علاقه‌شان مي‌شود. اما براي بسياري از مردم، گفتگو سبب نگراني مي‌شود. آنها دلواپس هستند که حرفي براي گفتن نداشته باشند يا نتوانند به گفتگو ادامه دهند.

ادامه دادن به يک گفتگو، نوعي هنر است. هنري که در ظاهر، بسياري از ما فاقد آن هستيم. در اين مقاله به شما نشان مي‌دهيم، چطور اين «هنر رو به زوال» را ياد بگيريد و با ديگران گفتگوهاي مفيد و لذت‌بخشي داشته باشيد.

گفتگو چيست؟

تعريف گفتگو:

«مراوده، صحبت/ گفتمان، اخلاق يا رفتار آشنا.»

فرهنگ لغات انگليسي چمبِرز (Chambers)، چاپ????.

به بيان ديگر، گفتگو همان صحبت کردن با ديگري، اغلب به طور غير رسمي است.

پس با توجه به اين تعريف ساده، چرا سخن گفتن کار دشواري به نظر مي‌رسد؟ قطعا تقصير اجداد ما نيست. برخي مفسران، مشکل را به رشد رسانه‌هاي اجتماعي، نسبت داده‌اند که بر «ارسال پيام» تأکيد مي‌کنند و اين تأکيدِ «خودمحورانه» کار را سخت مي‌کند.

اما کار از کار نگذشته است. نه تنها مي‌توان مهارت‌هاي گفتاري را آموخت و ارتقاء داد، بلکه انجام آن به نحو شگفت‌انگيزي آسان است، به ويژه اگر قوانين ساده‌ي زير را رعايت کنيد.

قوانين گفتگو

?. گفتگو مانند يک خيابان دو طرفه است

نخستين و مهم‌ترين قانون گفتگو اين است که موضوع آن فقط درباره‌ي شما نيست، بلکه درباره‌ي هر دو نفري است که با هم گفتگو مي‌کنند.

اگر هر يک از طرفين، تک‌گويي کند، ديگر گفتگويي در کار نيست. سعي کنيد در هر گفتگويي، ميان شنيدن و صحبت کردن، تعادل برقرار کنيد. اينجا جايي است که رسانه‌‌هاي اجتماعي (با تأکيدي که بر روي انتقال پيام دارند) تأثير بدي روي نحوه‌ي سخن گفتن ما دارند. ما عادت کرديم، نظرات‌ خود را به صورت يک طرفه اعلام کنيم و آنگاه اگر کسي اظهار نظر کرد (کامنت گذاشت)، واکنش نشان دهيم‌. اين عمل شايد، شبيه آغاز يک گفتگو باشد، اما وقتي با کسي رودررو صحبت مي‌کنيد، مؤدبانه نيست با اعلام يک سويه‌ي نظرات خود، گفتگو را آغاز کنيد.

به جاي اين کار، سعي کنيد براي ايجاد زمينه‌ي مشترک گفتگو، پرسشي را مطرح کنيد. براي نمونه: «شغلت چيه؟» يا حتي «هوا خوب نيست؟»

با اين روش نشان مي‌دهيد که قصد داريد يک گفتگوي دو طرفه داشته باشيد.

بهترين توصيه‌

همه دوست دارند گوش شنوا براي حرف‌هايشان داشته باشند و نظرات‌شان پرسيده شود. اگر گفتگو کسل‌کننده شده است يا احساس مي‌کنيد بيش از آن چه بايد، حرف مي‌زنيد، از پرسش‌هاي زير استفاده کنيد:

– «نظر شما در اين باره چيه؟»

اگر واکنشي را که مي‌خواهيد دريافت نمي‌کنيد، پرسش‌هايي نظير اين را امتحان کنيد:

– «اما شايد شما از اين (موضوع مورد بحث) خوشتون نياد. شما به چي علاقه داريد؟»

 

?. صميمي و مؤدب باشيد

لبخند زدن و مهربان بودن باعث موفقيت شما در گفتگو خواهد شد. همه‌ي ما ترجيح مي‌دهيم با کسي گپ بزنيم که مهربان و دوست‌داشتني است. اما چگونه به اين هدف برسيم؟

الف-  ايجاد تفاهم

شما مي‌توانيد با برقراري زمينه‌‌هاي مشترک و صرفا با لبخند زدن و استفاده از زبان بدني گيرا و مثبت، تفاهم را ايجاد کنيد.

ب -  مهربان باشيد

از هيچ کس بدگويي نکنيد. از اين گذشته، شايد کسي که شما بدگويي‌اش را مي‌کنيد، بهترين دوستِ فرد مقابلِ شما باشد. حتي اگر اين طور هم نباشد، شايد اين فرد علاقه‌اي به غيبت کردن نداشته باشد (شما هم نبايد چنين علاقه‌اي داشته باشيد).

?. سعي کنيد در نخستين آشنايي از موضوعات بحث‌برانگيز دوري کنيد

پس از آشنايي بيشتر با افراد، ايرادي ندارد از سياست صحبت کنيد، اما در نخستين آشنايي، به زمينه‌هاي مشترک اکتفا کنيد. به همين دليل بسياري از افراد، در گپ‌ها، صحبت از آب و هوا را براي ايجاد زمينه‌ي مشترک انتخاب مي‌کنند.

اهميت «گپ زدن»

بطور کلي «گپ زدن»، صحبت‌هاي کوتاه درباره‌ي مسائل جزئي يا غيرجنجالي مانند آب‌ و هوا، خبرهاي جديد يا شغل و زندگي افراد است. برخي افراد وانمود مي‌کنند از گپ زدن به خاطر پيش‌پا افتاده بودن آن، نفرت دارند، اما مزيت      گپ زدن اين است که به شما اجازه مي‌دهد پيش از گفتگو، يک زمينه‌ي مشترک ايجاد کنيد، بدون اينکه، بيش از حد معمول، از احساسات‌تان مايه بگذاريد. شايد اين مزيت براي درون‌گرايان، اهميت ويژه‌اي داشته باشد.

هر قدر هم، گپ زدن با کسي براي شما ملال‌آور باشد، بهترين کار اين است که «نه» نگوييد!

کاري کنيد گفتگوي شما محترمانه خاتمه يابد، مثلا بگوييد: «من الان بايد برم و قبل از اينکه فلاني بره، فلان چيز رو ازَش بگيرم. واقعا از صحبت باهات خوشحال شدم.» يا «لطفا منو ببخش. به فلاني قول دادم، کمکش کنم و الان بايد برم.»

?. به آنچه طرف مقابل مي‌گويد، واکنش نشان دهيد

 

براي اين که واکنش صادقانه‌اي به حرف‌هاي طرف مقابل نشان دهيد، بايد شنونده‌ي خوبي باشيد. نمي‌توانيد سکوت کنيد و فقط به اين فکر کنيد که وقتي نوبت به شما رسيد، مي‌خواهيد چه بگوييد. با اين حال، حقيقت اين است که اغلب ما دقيقا همين کار را مي‌کنيم.

توجه کردن به ديگران و آنچه مي‌گويند، اهميت دارد. شما بايد به زبان بدن آنها هم توجه کنيد.

اگر فکر کردن به اينکه در پاسخ چه بگوييد، براي شما دشوار است، از چند «ميان‌جمله» استفاده کنيد، از قبيل:

– «اين خيلي جالبه. واقعا منو به فکر انداختي!» يا

– «خداي من! چالش‌برانگيز به نظر مي‌رسه، بايد درباره‌‌ش فکر کنم. هيچوقت اين طوري بهش فکر نکرده بودم.»

اين روش نه تنها زمان کافي براي فکر کردن به موضوع مورد بحث را به شما مي‌دهد، بلکه به نوعي، تعريف از شخصي است که شما با او صحبت مي‌کنيد.

?. براي کمک به فردي که کمتر در گفتگو مشارکت مي‌کند، علامت بدهيد

زماني که گفتگو به خوبي پيش مي‌رود، هر دو طرف به طور طبيعي فرصت صحبت کردن پيدا مي‌کنند. با اين حال، اگر يافتن فرصت صحبت براي يکي از دو طرف دشوار باشد، براي اينکه به فرد ديگر نشان دهيد نوبت صحبت کردن او است، مي‌توانيد به او علامت بدهيد يا به قول معروف برايش سيگنال بفرستيد.

رايج‌ترين نوع علامت دادن در گفتگو استفاده از «سوالات کوتاه» است، هم سوالات باز و هم سوالات بسته.

سوالات بسته، پاسخ‌شان بله يا خير است:

مي‌توانيد حين گفتگو، اين جملات را هم به کار ببريد: «موافق نيستي؟» يا «بهت خوش مي‌گذره تو مهموني؟» با اين نوع پرسش‌ها، از فرد مقابل انتظار نداريد توضيحي غير از بله يا خير بدهد.

سوالات باز، جواب‌شان طولاني‌تر است:

با اين سوالات از فرد مقابل مي‌خواهيد وارد گفتگو شود يا به عبارت ديگر، براي مشارکت در گفتگو از او دعوت مي‌کنيد. سوالات باز، اغلب اينگونه آغاز مي‌شوند: «چطور …؟» يا «چرا …؟»

?. رابطه‌ي احساسي برقرار کنيد

بديهي است که مي‌توان يک گفتگو را کاملا در سطح گپ زدن نگه داشت، بدون اين که حرف مهمي گفته شود.

اما گفتگو مي‌تواند راهي باشد براي فهميدن اين که آيا براي شناخت بيشتر فرد مقابل و رابطه برقرار کردن با او، تمايل داريد يا نه؟ بنابراين، استفاده‌ي درست از گفتگو براي ايجاد رابطه‌ي احساسي، مفيد است.

نکته‌ي مهم، به اشتراک‌ گذاشتن اطلاعاتِ درست است.

اين به آن معني است که براي به اشتراک‌ گذاشتن علايق‌‌ و خودِ واقعي‌تان، صادق باشيد و طوري رفتار کنيد که فرد مقابل هم از شما الهام بگيرد و اطلاعاتِ درستي را در مورد خودش با شما به‌ اشتراک بگذارد.

بهترين توصيه

اين به‌اشتراک‌گذاري، لزوما نبايد درباره‌ي موضوعات بسيار مهم باشد و مي‌تواند به‌سادگيِ نمونه‌هاي زير باشد:

– «اين هواي آفتابي چقدر عاليه! مي‌خوام آخر هفته با پاروي قشنگي که داريم برم قايق‌راني.»

اين اطلاعات در گفتگو، ميدان را براي فردِ ديگر باز مي گذارد تا مثلا بگويد:

– «بَه! قايق‌راني مي‌کني؟ منم قبلا پارو مي‌زدم. کجا مي‌رفتي؟» يا

– «آره! هواي دلچسبيه! منم رفتم پياده‌روي. تو اين هوا بايد بيرون بود، نه؟»

يا حتي:

– «تحمل گرماي آفتاب واسه من سخته، اما بچه‌ها دوست دارن تو استخر روباز شنا کنن.»

اين پاسخ‌ها همه با هم فرق دارند، اما يک رابطه‌ي احساسي را با فرد ديگر به اشتراک مي‌گذارند و به ادامه‌ي گفتگو کمک مي‌کنند.

 

علاقه نشان دهيد تا به شما علاقه نشان دهند

تمام اين ايده‌ها شايد در يک جمله خلاصه شوند:

اگر به صحبت کردن با ديگران علاقه نشان دهيد، ديگران نيز به صحبت کردن با شما علاقه نشان خواهند داد.

علاقه نشان دادن، باعث تداوم گفتگو مي‌شود، چون شما واقعا مي‌خواهيد درباره‌ي فرد مقابل بدانيد و با ابراز علائق خودتان به روند گفتگو، کمک کنيد.

از سوي ديگر، اگر به چيزي جز خودتان علاقه نشان ندهيد، از نگاه ديگران کسل‌کننده خواهيد بود و آنها مشتاق گفتگو با شما نخواهند بود.

1395/5/27
863
دسته بندی شده در

بخش نظرات غیر فعال شده
ورود به سیستم




به نظر شما بیشترین ضعف در آموزش های ارائه شده به کارگزاران در کدامیک از موارد زیر است ؟

منابع آموزشی
اساتید و مدرسان
شیوه اجرای دوره های آموزشی
فراگیران
© All Rights Reserved 2018